Boşanma Davası Devam Ederken Sadakat Yükümlülüğü: Usulî Yöntem ve Hukuki Sonuçlar

1. Giriş ve Hukuki Dayanak

1.1. Sadakat yükümlülüğünün niteliği

Sadakat yükümlülüğü, evlilik birliğinin temelini oluşturan kişisel yükümlülüklerdendir. Öğreti ve yargısal yaklaşımda sadakat; yalnızca cinsel sadakati değil, eşler arasındaki güven ilişkisini zedeleyen, üçüncü kişilerle duygusal/fiilî yakınlaşma biçimlerini ve evlilik birliğini küçük düşürücü yaşam tarzını da kapsayabilen geniş bir çerçevede ele alınır.

1.2. Boşanma davası açılınca sadakat yükümlülüğü biter mi?

Maddi hukuk açısından genel kabul şudur: Boşanma davasının açılması evliliği sona erdirmez. Evlilik birliği, kural olarak boşanma kararının kesinleşmesine kadar sürer. Bu nedenle sadakat yükümlülüğü de “dava açıldı” diye otomatik olarak ortadan kalkmaz.

Kritik ayrım şudur: Sadakat yükümlülüğü sürüyorsa, dava devam ederken gerçekleştirilen sadakatsizlik eylemi “hukuka aykırı/kusurlu” bir davranış olarak nitelendirilebilir. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin yerleşik “Her dava açıldığı tarihteki şartlara tabidir” ilkesi, bu yeni vakıanın mevcut davada nasıl değerlendirileceğini sınırlar.

2. Dava Sırasındaki Sadakatsizliğin Hukuki Niteliği

2.1. “Açıldığı tarihteki şartlara tabi olma” ilkesi

Yargıtay, dava tarihinden sonra gerçekleşen olayların eldeki davada kusur belirlemesine doğrudan esas alınamayacağını, bunun ancak yeni bir dava konusu yapılabileceğini belirtmektedir.

Bazı istisnai kararlarda bu durumun "savunma yoluyla" ileri sürülebileceği belirtilse de (Örn: 2. HD, 2012/5010 K.), yerleşik uygulama riskli bir alan oluşturmaktadır.

3. Usul Hukuku Açısından Değerlendirme

3.1. Islah ile mevcut davaya dahil edilebilir mi?

HMK m. 176 kapsamında ıslah mümkün olsa da, Hukuk Genel Kurulu (HGK) güncel yaklaşımlarında dava sonrası gerçekleşen sadakatsizliğin ıslah yoluyla dahi eldeki davada kusur olarak yüklenemeyeceğini vurgulamaktadır.

4. Yeni Dava Açma Zorunluluğu ve Birleştirme

Dava sürerken gerçekleşen sadakat ihlali; TMK m. 161 (Zina) veya TMK m. 166 (Evlilik birliğinin temelinden sarsılması) çerçevesinde yeni bir dava konusu edilmelidir.

Birleştirme (HMK m. 166): Yeni dava açıldığında, iki dosya arasında hukuki bağlantı nedeniyle birleştirme talep edilmelidir. Bu, "en güvenli usul" olarak kabul edilmektedir.

5. Maddi ve Manevi Tazminata Etkisi (TMK m. 174)

Dava sürerken gerçekleşen sadakat ihlali, tarafların kusur oranlarını doğrudan etkiler. Eşit kusurlu görülen bir tarafı "tam kusurlu" hale getirebilir, bu da tazminat dengelerini kökten değiştirir. Ancak bu etkinin hukuken karşılık bulması için yukarıda belirtilen usulî yolun (yeni dava + birleştirme) izlenmesi şarttır.